อารยธรรมยุคหิน

เป้าหมาย: ทำแต้มให้สูงที่สุดเมื่อจบเกม จาก การสร้างกระท่อม (ได้แต้มทันที) และ การ์ดอารยธรรม (คิดแต้มก้อนใหญ่ตอนจบ) · แต่ละรอบคุณส่งคนในเผ่าไปทำงานตามจุดต่างๆ บนกระดาน แล้วต้องหาอาหารเลี้ยงทุกคนให้พอ

ของในกล่อง

• กระดานหลัก 1 · กระดานผู้เล่น 4 · คนไม้ 40 ตัว · มาร์กเกอร์ 8 อัน
• ทรัพยากรไม้ 58 ชิ้น — ไม้ 20 · อิฐ 16 · หิน 12 · ทอง 10
• เบี้ยอาหาร 53 · แผ่นกระท่อม 28 · แผ่นเครื่องมือ 18 · การ์ดอารยธรรม 36
• ลูกเต๋า 7 ลูก · ถ้วยหนังเขย่าเต๋า · ตัวผู้เล่นเริ่ม · ใบอธิบายการ์ด

เตรียมเกม

1. วางกระดานกลางโต๊ะ แยกเบี้ยอาหารตามค่าวางในพื้นที่ล่าสัตว์
2. วางไม้ 20 ในป่า · อิฐ 16 ในบ่อดิน · หิน 12 ในเหมืองหิน · ทอง 10 ในแม่น้ำ
3. แยกเครื่องมือค่า 1/2 กับ 3/4 เป็น 2 กองข้างช่างทำเครื่องมือ
4. สับการ์ดอารยธรรมวางคว่ำ แล้วเปิด 4 ใบลงช่องบนกระดานจากขวาไปซ้าย
5. สับแผ่นกระท่อมแบ่งเป็น 4 กอง กองละ 7 แผ่น — ใช้ 4 กอง (4 คน) · 3 กอง (3 คน) · 2 กอง (2 คน) แล้วเปิดแผ่นบนสุดของแต่ละกอง
6. แต่ละคนเลือกสี วางมาร์กเกอร์ที่ช่อง 0 ของรางผลิตอาหาร และที่รางแต้ม
7. รับกระดานผู้เล่น วางคน 5 ตัวและอาหาร 12 บนกระดานตัวเอง — คนที่เหลือ (สีละ 5) วางเป็นคลังกลาง พร้อมเต๋าและถ้วย
8. เลือกผู้เล่นเริ่ม รับตัวผู้เล่นเริ่มไป

แต่ละรอบมี 3 ช่วง

1. วางคน — ส่งคนไปลงจุดต่างๆ บนกระดาน
2. ทำงาน — ใช้ผลจากคนที่วางไว้
3. เลี้ยงอาหาร — ทุกคนในเผ่ากินอาหารคนละ 1

1. วางคน

เริ่มจากผู้เล่นเริ่ม วนตามเข็มนาฬิกา — ตาละครั้ง วางคน 1 ตัวหรือมากกว่าลงจุดเดียว วนไปจนทุกคนวางหมด · ห้ามผ่านถ้ายังมีที่ว่าง และ วางจุดเดิมซ้ำในรอบเดียวกันไม่ได้ (เช่น วางในป่า 4 ตัวแล้ว จะเติมในป่าอีกไม่ได้แม้ยังมีที่)

• ช่างทำเครื่องมือ — 1 ตัวเท่านั้น
• กระท่อม (บ้านเพิ่มคน) — ต้องวางคู่พอดี 2 ตัวของผู้เล่นคนเดียวกัน
• ไร่นา — 1 ตัวเท่านั้น
• ล่าสัตว์ — ไม่จำกัดจำนวน (แต่แต่ละคนลงได้ครั้งเดียวต่อรอบ)
• ป่า · บ่อดิน · เหมืองหิน · แม่น้ำ — จุดละไม่เกิน 7 ตัวรวมทุกคน
• การ์ดอารยธรรมและกระท่อมสร้างคะแนน — ใบ/แผ่นละ 1 ตัว

2. ทำงาน

ผู้เล่นเริ่มใช้คน ทุกตัว ของตัวเองให้เสร็จก่อน (เรียงลำดับเองได้) แล้วคนถัดไปตามเข็มนาฬิกาจึงทำต่อ · ใช้เสร็จหยิบคนกลับกระดานผู้เล่น

• ช่างทำเครื่องมือ — รับเครื่องมือ 1 ชิ้น (อันที่ 1–3 วางเป็นค่า 1 · อันที่ 4–6 พลิกเป็นค่า 2 · อันที่ 7–9 เปลี่ยนเป็นค่า 3 · อันที่ 10–12 พลิกเป็นค่า 4)
• กระท่อม — รับคนสีตัวเองเพิ่มจากคลัง 1 ตัว ใช้ได้ทุกรอบต่อจากนี้
• ไร่นา — เลื่อนมาร์กเกอร์รางผลิตอาหารขึ้น 1 ช่อง ได้อาหารเพิ่มทุกท้ายรอบ
• ล่าสัตว์ — ทอยเต๋าเท่าจำนวนคนที่ส่งไป รวมแต้ม ได้อาหาร 1 ต่อทุก 2 แต้มเต็ม
• ป่า — ไม้ 1 ต่อทุก 3 แต้มเต็ม · บ่อดิน — อิฐ 1 ต่อทุก 4 · เหมืองหิน — หิน 1 ต่อทุก 5 · แม่น้ำ — ทอง 1 ต่อทุก 6
• การ์ดอารยธรรม — จ่ายทรัพยากรตามจำนวนที่ระบุเหนือช่องการ์ด (เลือกชนิดเองได้ แต่จ่ายอาหารไม่ได้) แล้วรับการ์ด · ไม่จ่ายก็หยิบคนกลับ การ์ดอยู่ที่เดิม
• กระท่อม — จ่ายทรัพยากรตามที่ระบุบนแผ่น รับแผ่นแล้วเดินแต้มทันทีตามตัวเลข จากนั้นเปิดแผ่นถัดไปในกองนั้น

กระท่อมแบบเลือกทรัพยากร: บางแผ่นให้จ่าย 4 ชิ้นจาก 2 ชนิดพอดี บางแผ่นจ่าย 1–7 ชิ้นชนิดอะไรก็ได้ — แต้มที่ได้คิดจากมูลค่าทรัพยากรที่จ่าย: ไม้ 3 · อิฐ 4 · หิน 5 · ทอง 6 (เช่น หิน 3 + ไม้ 1 = 18 แต้ม)

3. เลี้ยงอาหาร

1. ทุกคนรับอาหารตามระดับรางผลิตอาหารของตัวเอง
2. จ่ายอาหาร 1 ต่อคน 1 ตัวบนกระดานผู้เล่น
3. อาหารไม่พอ: จ่ายอาหารที่มีทั้งหมด แล้วจะจ่ายส่วนที่ขาดด้วยทรัพยากรชนิดไหนก็ได้ (1 ชิ้นแทนอาหาร 1) · ถ้าไม่จ่ายหรือจ่ายไม่ได้ โดนหัก 10 แต้ม
4. ส่งตัวผู้เล่นเริ่มให้คนทางซ้าย

ก่อนเริ่มรอบใหม่: เลื่อนการ์ดอารยธรรมที่เหลือไปทางขวาให้ชิดช่องว่าง แล้วเปิดการ์ดใหม่เติมจากขวาไปซ้าย (การ์ดที่ค้างนานจึงถูกลงเรื่อยๆ) · พลิกเครื่องมือที่ใช้แล้วกลับคืน

จบเกม

• ต้นรอบ ถ้าการ์ดอารยธรรมไม่พอเติมให้เต็ม 4 ช่อง → เกมจบทันที ไม่เริ่มรอบใหม่
• หรือเมื่อกองกระท่อมกองใดกองหนึ่งหมด → เล่นรอบนั้นให้จบ (รวมเลี้ยงอาหาร) แล้วนับแต้ม

นับแต้มตอนจบ

• การ์ดพื้นเขียว (สัญลักษณ์วัฒนธรรม 8 แบบ แบบละ 2 ใบ) — นับจำนวนแบบที่ไม่ซ้ำกันแล้วยกกำลังสอง (5 แบบ = 25 แต้ม) · ใบที่ซ้ำนับเป็นชุดใหม่แยกต่างหาก
• ชาวนา × ระดับรางผลิตอาหาร
• ช่างทำเครื่องมือ × ค่าเครื่องมือรวม
• ช่างสร้างกระท่อม × จำนวนกระท่อมที่สร้าง
• หมอผี × จำนวนคนในเผ่า
• ทรัพยากรที่เหลือบนกระดานผู้เล่น ชิ้นละ 1 แต้ม
• แต้มสูงสุดชนะ · เสมอกันให้ดูผลรวมระดับผลิตอาหาร + เครื่องมือ + จำนวนคน

การ์ดอารยธรรม — ส่วนบนใช้ทันที

• แจกของด้วยเต๋า (10 ใบ) — ทอยเต๋าเท่าจำนวนผู้เล่น ไล่เลือกคนละลูกเริ่มจากคุณ รับไม้ อิฐ หิน ทอง เครื่องมือ หรือเลื่อนรางอาหารตามหน้าเต๋า (ใช้เครื่องมือเปลี่ยนผลไม่ได้)
• อาหาร (7 ใบ) · ทรัพยากร (5 ใบ) — รับตามที่ระบุทันที
• ทรัพยากรด้วยการทอย (3 ใบ) — ทอยเต๋า 2 ลูกหาทรัพยากรตามที่ระบุ ใช้เครื่องมือที่ยังไม่ใช้เสริมได้
• แต้ม (3 ใบ) — เดินแต้ม 3 ช่อง · เครื่องมือใหม่ (1 ใบ) · เพิ่มรางอาหาร (2 ใบ)
• การ์ดพิเศษ (1 ใบ) — จั่วการ์ดอารยธรรมเพิ่ม 1 ใบเก็บไว้นับแต้มตอนจบ (ไม่ใช้ส่วนบนของใบนั้น)
• เครื่องมือใช้ครั้งเดียว (3 ใบ) · รับทรัพยากรอะไรก็ได้ 2 ชิ้น (1 ใบ) — เก็บไว้ใช้ตอนไหนก็ได้